در
مجموعه بازار و کاروانسرا زیباترین آثار معماری عصر قاجار به چشم
می خورد . درب های گره کاری شده مجموعه تاجر سرا که از زیبا ترین
قسمتهای این بخش می باشد چشم هر بیننده ای را ساعت ها به خود مشغول کرده و
به اعماق تاریخ و تمدن مردم این دیار می برد.
مجموعه
کاروانسراها از دوطبقه تشکیل شده است . طبقه اول محل نگهداری چهار
پایان و طبقه فوقانی به استراحتگاه تجار اختصاص داشته است . در
جنب این مجموعه محل های خاصی برای نگهداری شتران وجود داشته که به
اصطلاح محلی آنها را عصارخان می نامند . تعداد زیادی از مردم شهر
نراق از راه خدمات رسانی به کاروانیان امرار معاش کرده و نقل است
که در100 سال گذشته 15 عدد نانوایی در کار تهیه نان برای کاروان
های تجاری فعال بوده اند و این خود بهترین شاهد بر رونق تجارت شهر
نراق مي باشد. درآمد این مجموعه بزرگ و دیدنی که شامل اجاره بهای
کاروانسرا ، تیمچه بازار و مغازه های راسته بازار می باشد به نظر
واقف فرهنگ دوست آن مرحوم شمس السلطنه امینیان در ابتدا خرج
بازسازی بنا و مازاد آن خرج تحصیل دانش آموزان بی بضاعت می گردد .
در واقع خانواده های کم درآمد شهر نراق به پشتوانه درآمد بازار
، فرزندان خود را به تحصیل واداشته و در حال حاضر به برکت این نیت
خیرفرزندان بزرگی از این آب و خاک برخواسته و مدارج علمی
بالایی را کسب
کرده اند
این
مجموعه به شماره 1645 ثبت آثار تاریخی گردیده است.
